A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Giáo án Ngữ văn 9 GV: Huỳnh Quang Mạo

Bài 24

Tiết 121 : SANG THU

( Hữu Thỉnh )

A/ Mục tiêu

1.Kiến thức.

-Vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa và những suy nghĩ mang tính triết lí của tác giả.

2.Kĩ năng.

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ, phân tích hình ảnh thơ trong mạch vận động của tứ thơ.

3.Thái độ.

- Học sinh yêu thiên nhiên , đất nước ;có ý thức bảo vệ thiên nhiên.

4/ Định hướng phát triển năng lực

  • Giao tiếp
  • Ra quyết định
  • Hợp tác

B/. Chuẩn bị:

- Giáo viên: Soạn bài. Chân dung nhà thơ.

- Học sinh: đọc bài trả lời các câu hỏi sách giáo khoa và gợi ý của giáo viên.

C/ Phương pháp và kĩ thuật dạy học

  • Phương pháp giảng bình, nêu và giải quyết vấn đề
  • Kĩ thuật động não. chia nhóm, dùng lời văn có nghệ thuật

D/ Tiến trình bài dạy

HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG

MỤC TIÊU

Kiểm tra bài cũ , tạo tâm thế cho học sinh học bài mới về chủ đề mùa thu.

TIẾN HÀNH: HĐ đặt vấn đề cá nhân

SẢN PHẨM : lời phát biểu của HS

1/Kiểm tra bài cũ.

- Đọc thuộc lòng bài thơ “Viếng lăng Bác” của nhà thơ Viễn Phương.

- Mạch cảm xúc bao trùm bài thơ là gì?

- Nêu cảm nhận của em về bài thơ?

-Dự kiến KT : 9 A1: Lan, Nữ

9A 2: Thy, vy

2/Đặt vấn đề có tình huống

- Em hãy cho biết văn học trung đại Việt Nam có nhà thơ nào viết về đề tài mùa thu? Với bài thơ nào? Từ đó giáo viên dẫn dắt vào bài.

-Thơ hay viết về mùa thu có rất nhiều nhưng có lẽ ít nhà thơ nào lại miêu tả cái khoảnh khắc giao thời giữa mùa hạ sang mùa thu như nhà thơ Hữu Thỉnh. Để hiểu được cảm xúc của nhà thơ gửi gắm trong bài thơ chúng ta cùng tìm hiểu bài.

HOẠT ĐỘNG 2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.

MỤC TIÊU

Học sinh tìm hiểu chung về tác giả ,tác phẩm, thể thơ. Tìm hiểu văn bản( cảnh đất trời sang thu cảm nhận tinh tế của tác giả lúc giao mùa.

Tiến hành 2 bước : Bước 1 tìm hiểu chung. Bước 2 tìm hiểu văn bản.

PTHĐ : cá nhân , thảo luận nhóm

SẢN PHẨM: lời phát biểu học sinh, kết quả thảo luận nhóm bằng giấy .

Hoạt động của

giáo viên và học sinh

 

Nội dung cần đạt

Bước 1. HDHS đọc tìm hiểu chung:

Mục tiêu : Tìm hiểu tác giả tác phẩm và thể thơ

Giao nhiệm vụ:

-GV yêu cầu học sinh theo dõi chú thích dấu * SGK , đọc bài thơ

- Nêu một vài nét chính về tác giả? Bài thơ?

 

- Giải thích các từ chùng chình, dềnh dàng?

-Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

-Em hãy nêu đặc điểm của thể thơ đó?

Hoạt động cá nhân

Nêu câu hỏi, trả lời,

lớp nhận xét .

Giáo viên chôt kiến thức

 

Bước 2. HDHS đọc, tìm hiểu văn bản:

Mục tiêu:

Tìm hiểu cảnh đất trời sang thu, cảm nhận tinh tế của tác giả lúc giao mùa.

Phương thức hoạt động: cá nhân

 

.- Sự biến đổi của đất trời sang thu được Hữu Thỉnh cảm nhận bắt đầu từ đâu ?Qua hình ảnh, hiện tượng gì?

- Những hình ảnh đó gợi cho người đọc cảm giác như thế nào về cuộc sống?

- Những tín hiệu này gợi cho người đọc có cảm giác như thế nào về mùa thu?

à Trước những tín hiệu đó nhà thơ có tâm trạng gì?

  • Em hãy phân tích rõ?

HS trả lời

Lớp nhận xét

GV chốt kiến thức.

GV dẫn dắt chuyển ý.

 

 

 

 

 

 

 

HDHS tìm hiểu đoạn 2.

Mục tiêu :

Cảm nhận tinh tế của nhà thơ về sự chuyển mùa.

GV gọi HS đọc lại cả bài thơ.

HĐ cá nhân

HS trả lời

Lớp nhận xét

GV chốt kiến thức

 

- Cách cảm nhận và miêu tả về sự chuyển biến của đất trời vào thu được tác giả giới thiệu như thế nào?

 

 

- Em hiểu gì về hình ảnh “Sương chùng chình qua ngõ, Có đám mây mùa hạ ,Vắt nửa mình sang thu”?

- Miêu tả sự biến chuyển của đất trời sang thu, tác giả đã sử dụng những từ ngữ h/ả như thế nào?

- Giá trị biểu đạt của những h/ả đó?

GVbình: Qua những h/ả đó tác giả không chỉ cho ta thấy được sự giao mùa của đất trời mà còn cho người đọc thấy được cảm xúc bâng khuâng tha thiết ngắm nhìn cảnh chuyển biến của đất trời của nhà thơ.

  • Theo em nét riêng về thời điểm giao mùa hạthu được nhà thơ thể hiện đặc sắc nhất qua h/ả, câu thơ nào?
  • Vì sao?

GV đọc hai câu thơ cuối.

- Hai câu thơ cuối được hiểu như thế nào? ( ý nghĩa tả thực, ý nghĩa ẩn dụ)

- Qua h/ả cuối bài thơ tác giả muốn gửi gắm điều gì?

 

 

GVbình : Chính sự suy ngẫm của tác giả về con người ,đời người nhân nói về cảnh thiên nhiên đất trời lúc sang thu.

 

 

 

 

 

Bước 3 HDHS tổng kết

Mục tiêu

Tìm hiểu nghệ thuật và ý nghĩa văn bản

Tiến hành chia lớp thành 2 nhóm

Giao nhiệm vụ

Nhóm 1 tìm hiểu nghệ thuật

Nhóm 2 tìm hiểu ý nghĩa văn bản

Thảo luận Gv theo dõi nhắc nhở

Tổ chức báo

GV chốt chuẩn hoá kiến thức

 

 

 

 

 

HĐ 3 LUYỆN TẬP

MỤC TIÊU :

Củng cố kiến thức thong qua các câu hỏi/ bài tập

PTHĐ : cá nhân

SẢN PHẨM: bằng lời

GV nêu câu hỏi

HS trả lời

Lớp nhận xét

GV chốt kiến thức

 

HĐ 4. VẬN DỤNG

MỤC TIÊU: sử dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề

PTHD: cá nhân viết đoạn

SẢN PHẨM ; trên giấy

 

HS viết đoạn văn cảm nhận 2 câu cuối của bài thơ.

 

GV tổ chức nhận xét – đánh giá.

 

I. Đọc – tìm hiểu chung:

1/ Tác giả, tác phẩm.

- Nhà thơ tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh sinh năm 1942. Quê ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông là bộ đội tăng thiết giáp và trở thành nhà thơ hoạt động văn nghệ...

- Bài thơ được sáng tác cuối năm 1977 in lần đầu tiên trên báo văn nghệ.

 

 

 

 

3/Thể thơ

- Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ, phương thức biểu cảm trữ tình. Gieo vần cuối câu se, về, vã, hạ...

 

 

II. Đọc - hiểu văn bản.

1. Cảnh đất trời sang thu.

- Cảm nhận được bắt đầu từ ngọn gió se, nhẹ khô và hơi lạnh mang theo hương ổi.

 

- Hỉnh ảnh, hiện tượng:

+ Sương chùng chình qua ngõ

+ Bỗng, hình như

 

 

 

- Gợi êm ả thanh bình của cuộc sống.

 

 

- Chi tiết h/ả như là tín hiệu báo mùa thu đã về.

 

- Mùa thu thân thương gần gũi.

 

 

-Bằng tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng, nhà thơ chợt nhận ra tín hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió se mang theo hương ổi.

Khổ thơ nói lên cái cảm nhận ban đầu của nhà thơ về cảnh sang thu của đất trời. Thiên nhiên được nhà thơ cảm nhận từ những gì vô hình( hương, gió) mờ ảo(sương chùng chình), nhỏ hẹp và gần( ngõ).

 

 

2. Cảm nhận tinh tế của nhà thơ về sự chuyển mùa.

- Hương ổi lan vào không gian, phả vào trong gió se,

- Sương chùng chình: sương đầu thu găng mắc nhẹ nhàng chuyển động chầm chậm nơi đường thôn ngõ xóm...

- Dòng sông trôi thanh thản, những cánh chim trên trời bắt đầu vội vã ở buổi hoàng hôn.

- Mây mùa hạ vắt nửa mình...thời khắc giao mùa.

- Nắng cuối hạ nhạt, sấm bớt đột ngột...

 

 

 

 

 

Từ ngữ gợi tả diễn tả cảm xúc trạng thái tinh tế độc đáo bỗng, phả vào, chùng chình, hình như, dềnh dàng, vắt nửa mình...

Nhà thơ có cảm nhận tinh tế và miêu tả đặc sắc về sự giao mùa qua hương vị, qua vận động của gió, sương, của dòng sông, cánh chim, đám mây, nắng, mưa, tiếng sấm.

 

 

 

 

 

 

 

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.

- ý nghĩa tả thực: hiện tượng sấm, hàng cây là thiên nhiên lúc sang thu.

- ý nghĩa ẩn dụ: sấm : là những vang động bất thường của ngoại cảnh, cuộc đời.

+ Hàng cây đứng tuổi: con người từng trải.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

III/Tổng kết

1. Nghệ thuật:

- Khắc họa được hình ảnh thơ đẹp,gợi cảm,đặc sắc về thời điểm giao mùa hạ-thu ở nông thôn vùng đồng bằng Bắc Bộ.

-Sáng tạo trong việc sử dụng từ ngữ (bỗng, phả, hình như,…), phép nhân hóa( sương chùng chình, sông …dềnh dàng,…),phép ẩn dụ( sấm, hàng cây đứng tuổi).

2. Ý nghĩa VB:

- Bài thơ thể hiện những cảm nhận tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa.

 

LUYỆN TẬP

 

Em hãy nêu cảm nhận của Hữu Thỉnh trước sự chuyển biến đất trời sang thu

 

 

 

 

 

 

 

IV VẬN DỤNG

Viết đoạn văn khoảng 5-7 câu cảm nhận 2 khổ thơ sau.

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi.

 

 

 

HOẠT ĐỘNG 5 TÌM TÒI MỞ RỘNG

MỤC TIÊU Củng cố ,dặn dò và hướng dẫn soạn bài

PTTH : cá nhân

Sản phẩm: vở soạn

- Về nhà học thuộc lòng bài thơ.

- Hoàn thành bài tập luyện tập.

- Chuẩn bị bài: Nói với con

+ Đọc kĩ Vb.

+ Soạn bài theo các câu hỏi của SGK tr.73 vào vở soạn.


Tập tin đính kèm
Tập tin đính kèm
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 114
Hôm qua : 117
Tháng 05 : 5.474
Năm 2020 : 27.770